Kinh nghiệm trồng Mây nếp (Calamus tetradacylus Hance ) tại một số vùng ở Hà Tĩnh

Mây nếp là cây thuộc họ Cau dừa, có độ bền, dẻo và lực chịu kéo tốt, mặt ngoài có màu trắng ngà, bóng đẹp, dễ uốn và được dùng để làm các đồ thủ công mỹ nghệ cao cấp có giá trị kinh tế cao trong xuất khẩu và tiêu thụ nội địa.

001fb1e4734fc58ee0e41b9302ea5729.jpeg

Đặc tính của mây nếp là cây trung tính, ưa sáng giai đoạn cây trưởng thành, thích hợp độ tàn che 0,4 – 0,5 và được phân bố tương đối rộng từ các tỉnh phía bắc, đồng bằng Bắc bộ đến các tỉnh duyên hải miền trung. Đặc biệt, tỉnh Hà Tĩnh cây Mây nếp không chỉ mọc tự nhiên trong rừng, ven khe suối, xung quanh vườn hộ gia đình mà được trồng nhiều các huyện như: Cẩm xuyên, Vũ Quang, Hương sơn, Can Lộc … Mây nếp sinh trưởng tốt mang lại hiệu quả kinh tế cao cho các hộ dân.

Điều kiện gây trồng Mây nếp: Thích hợp nơi đất tốt, tầng đất dày, còn có tính chất đất rừng, dưới tán rừng tự nhiên độ tàn che 0,4 – 0,5, ven khe suối và quanh vườn hộ gia đình.

Kỹ thuật gây trồng:

– Thu hái giống: Mây nếp ở Hà Tĩnh thông thường thu hái từ tháng 4 – 6, khi quả chín có võ chuyển từ màu xanh sang màu trắng vàng, nếm có vị chua, hạt có màu đen và thu hoạch ở những cây trên 7 tuổi (hạn chế: nguồn giống chủ yếu thu hái tự nhiên, chưa có nguồn gốc xuất xứ giống chọn lọc và cải thiện ).

– Xử lý hạt và gieo ươm:

* Trường hợp có thể ủ quả trong vài hôm cho chín đều rồi đem gieo trực tiếp lên luống hoặc bầu, trường hợp này tỷ lệ nẩy mầm thấp, sau 3 – 4 tháng mới nẩy mầm nên kéo dài khâu chăm sóc.

* Trường hợp tách vỏ quả bằng cách ngâm vào nước lạnh khoảng 24 giờ sau đó xát vỏ, để ráo nước, trộn hạt với cát ẩm theo tỷ lệ 1 : 3, đến khoảng 1 – 2 tháng hạt bắt đầu nứt nanh đem gieo trực tiếp vào bầu hạt mới nẩy mầm nhanh và đều hoặc đem phơi khô hạt, bảo quản tạm nơi thoáng mát được 2 – 3 tuần , trước khi gieo ngâm hạt trong nước ấm 40 – 450c (2 sôi 3 lạnh) trong thời gian 12 giờ vớt ra rửa chua để ráo đem gieo trên luống. Luống gieo phải làm đất kỹ, bón lót 3 – 4kg phân chuồng hoai/m2, tiến hành gieo vãi 2kg hạt/ m2, phủ đất dày 1cm, phủ rơm rạ kín mặt luống, thường gieo vào tháng 5 và làm dàn che, độ che bóng 90 – 100%, hàng ngày tưới nước đủ ẩm. Khi cây mạ có 1 – 2 lá mầm tiến hành cấy cây vào bầu, kích cở bầu rộng 6-10cm, cao 12-15cm, thành phần ruột bầu 89% đất thịt tầng mặt + 10% phân chuồng hoai + 1% phân lân; làm dàn che nắng bảo đảm che bóng tốt nhất khoảng 70%; thường xuyên tưới nước cho cây đủ ẩm, định kỳ làm cỏ phá váng cho cây con; huấn luyện cây con trước khi xuất vườn (mở dần dàn che, hạn chế tưới nước, bón thúc, đảo bầu phân loại cây…).

Cây con đưa trồng đạt 18 tháng tuổi, chiều cao trên 20 cm, có 3-4 lá/cây, sinh trưởng tốt không sâu bệnh. Đối với rừng tự nhiên nghèo kiệt phát thực bì theo băng chiều rộng băng phát 2m, phát dọn sạch thực bì, chừa lại cây gỗ tái sinh, trên băng phát tiến hành đào hố băng thủ công, kích thước hố 30 x 30 x 30cm trong trường hợp trồng kép (trồng 3 cây/hố theo hình chân chó), nếu trường hợp trồng đơn (1 hố/1cây), kích thước hố 20 x 20 x 20 cm hoặc 15 x 15x 15 cm; mật độ hố 3300 hố/ha; lấp hố trước khi trồng 20-30 ngày. Thời vụ trồng tốt nhất vụ xuân thời tiết ẩm có mưa phùn, hoặc có thể trồng đầu mùa mưa; khi vận chuyển cây con từ vườn ươm đến nơi trồng rừng không làm tổn thương đến cây, tránh làm vỡ bầu; Trồng cây phải bóc bỏ vỏ bầu, lấp đất phải nén chặt đẻ cây chóng bén rễ và lấp đất ngang cổ rễ; sau khi trồng tiến hành chăm sóc (thường xuyên kiểm tra, trồng dăm cây chết, nâng đở cây nghiêng ngã, nhặt cành lá che kín cây); Trong 2 năm đầu, mỗi năm chăm sóc 2-3 lần, cuốc cỏ vun xới gốc, thường xuyên kiểm tra, đề phòng lá cây rụng phủ kín làm chết cây con (chú ý không để gốc bị vùi quá sâu để cây đẻ nhánh tốt). Luỗng phát dây leo bụi rậm mở dần cường độ chiếu sáng cho cây sinh trưởng tốt, khi cây đã lớn leo lên giá thể tiến hành phát cành cây điều chỉnh ánh sáng cho thích hợp và bảo vệ cấm trâu bò và gia súc vào khu vực rừng trồng.

Sau khi trồng được 3-4 năm cho thu hoạch, khi thấy bẹ lá ở phần gốc bị chết và rụng đi để lộ sợi mây màu xanh hay trắng là có thể khai thác được, sau đó cứ 2 năm thu hoạch một lần.

Hiện nay, Mây nếp đã được trồng rộng rãi trên địa bàn không những ở các vườn hộ mà còn được trồng dưới tán rừng tự nhiên, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế và có tác dụng cải tạo rừng tự nhiên nghèo kiệt khi trồng dưới tán rừng.

Nguyễn Xuân Lê – Chi cục Lâm nghiệp Hà Tĩnh

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: